Zatürreyi önlemenin ve korunmanın yolları

Zatürreyi önlemenin ve korunmanın yolları

Zatürre, rehabilitasyon usullerindeki büyümeler, aşılar sayesinde daha basit rehabilitasyon edilse de, hala ehemmiyetli bir mesele olmaya devam ediyor. Acıbadem İnternational Sağlık Kurumu Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Şeyma Ceyla Cüneydi, önlenebilir bir mesele olduğuna dikkat sürükleyerek, anne babaların çocuklarını zatürreden gözetmek için nelere dikkat etmeleri gerektiği hakkında bilgi verdi.

Çocuklar için riskli

Pnömoni, başka bir deyişle yaygın öğrenilen ismiyle zatürre, virüs ya da bakteriler sebebiyle akciğerlerde alana gelen bir enfeksiyon. Özellikle geçmişte bu enfeksiyonlar son derece riskli ebatlarda olmasına karşın, günümüzde gerek geliştirilen aşılar, gerekse rehabilitasyon usullerindeki büyümeler sayesinde artık çok daha basit rehabilitasyon edilebiliyor. Ancak, zatürre hala ebeveynleri huzursuz eden hastalıkların da başında da geliyor. Zira önlenebilir bir hastalık olmasına karşın, hala özellikle büyümekte olan ülkelerde 0-4 yaş arasındaki çocuklardaki vefatların ikinci sebebi olmaya devam ediyor. Dünya genelinde her sene takribî 10-20 milyon arasında çocuk zatürre sebebiyle sağlık kurumuna yatırılıyor ve bunların da takribî 2 milyonu da ne yazık ki hayatını kaybediyor. Ülkemizde ise; ilk yaşta sağlık kurumuna uyuyuşların yüzde 30-50’sinin sebebini zatürre oluşturuyor. Tüm çocuk hastaların zatürreye tutulma oranı da takribî yüzde 40 olarak gösteriliyor.

Zatürrenin en ehemmiyetli sebepleri

Sağlık Kurumuna gitmekte geç kalınması, aşılanmaların doğru yapılamaması, göçler zatürre sebebiyle hayat kayıplarının devem etmesindeki en ehemmiyetli unsurları oluşturuyor. Sualin bu ebatta devam etmesinin bir öbür sebebi ise bir hayli virüse bağlı zatürreye karşı hala bir aşının bulunmaması Grip mikrobu ve influenza hariç. Bir virüs olan influenza aşısının tehlike gruplarında yapılması viral pnömonilerin büyük bir kısmını yasaklayabiliyor.

0-1 yaş en tehlikeli grup

Zatürre bireyden şahsa dağılan viral ya da bakteri kaynaklı enfeksiyonlarla iletişimli olduğundan, çocukların yakın temas halinde oldukları güz ve kış aylarında yaygınlığı çoğalıyor. Solunum yoluyla alınan bakteri veya virüs üst solunum yolunu yakalanmıyorsa dolaysız akciğere inerek enfeksiyon yaratıyor. İyi beslenmeyen, hastalıklar sebebiyle bağışıklık sistemi zayıflamış olan, alerjik bir yapısı bulunan çocukların zatürre geçirme tehlikeyi daha yüksek oluyor.

En ehemmiyetli korunma aşılama

Zatürre açısından en ehemmiyetli nokta korunabilmek. Bunun için de aşılanma, sıhhatli beslenme, kumpaslı uyku gibi bağışıklık sisteminin kuvvetlendirilmesi son derece ehemmiyet taşıyor. Zatürrenin yaracağı problemler ve vefatların önüne geçilmesi için uygulanacak en ehemmiyetli strateji aşılanma. Türkiye’de de takribî 25 senelik kullanılan karma aşısının içinde zatürre sebeplerden biri olan hemofilüs influenzaya karşı da aşılama yapılıyor. Çocukların rutin aşı takviminde de yer alan ve içinde bir tip zatürre mikrobuna karşı aşının da olduğu karma aşının 2,4,6. aylarda ve 18. ay kesinlikle uygulanması gerekiyor. Bir de zatürre aşısı ismi altında 2-4-6 ay ve 1 yaşında da yapılan aşının uygulanması gerekiyor. Ayrıca, viral zatürrelerden korunmak için de özellikle 6 ay 3 yaş arası çocuklara kesinlikle grip aşısı yapılması öneriliyor. Bununla beraber, değişik hastalıkları bağlı olarak, bağışıklık sistemi düşmüş ya da dalağı alınan, özel kan hastalıkları olması gibi sıhhat meseleleri bulunan gidişatlarda özel bir zatürre aşısı yapılması ve vaziyete göre yinelenmesi ehemmiyet taşıyor. Bu aşı da kalıcı hastalığı olan şahısta 5 senede bir yinelenirken, geçici hastalığı olan şahısta o hastalık yarıyılında yapılıyor.

3 gün süresince ateş düşmüyorsa dikkat!

Ateş pek çok enfeksiyonda olduğu gibi zatürrede de ilk bulgu olarak ortaya çıkıyor. Özellikle 0-5 yaş arası çocuklarda besbelli bir hastalık hali olmasa da 3 gün süresince rehabilitasyona karşın düşmeyen ateşin uyarıcı olması ve zaman kaybedilmeden doktora müracaat etilmesi gerekiyor. Bununla beraber öksürük, burun akıntısı, beslenme güçlüğü, tedirginlik hali de hastalığın öbür bulguları arasında yer alıyor.

Çocuklarda zatürre ile alakalı anımsanması gerekenler:

– Zamanında tanı alıp rehabilitasyon edilen zatürrede oldukça süratli iyileşme sağlanabiliyor.

– Rehabilitasyon vaktinde çocukların kesinlikle dinlenmesini sağlayın.

– Korunmak için aşıların aksatmayın.

– Özellikle kış aylarında çocukları kapalı alanlarda ve hasta çocukların olduğu alanlara götürmeyin.

– Rehabilitasyon sırasında ve yevmiye hayat içinde çocukların bulunduğu alanların sık sık havalandırın.

– Çocukların beslenmesinde tüm gıda öğelerinden kesinlikle harcamasına itina gösterin.

– Çocukların yanında netlikle sigara içilmemesi ve içilen bir civarda bulundurulmasına dikkat edin.

Bebeğini öptüğünde tuz tadı mı alıyorsun

Bebeğini öptüğünde tuz tadı mı alıyorsun

Genlerimizle çocuklarımıza yalnızca fiziksel özelliklerimizi değil, bazı hastalıkları da aktarabiliyoruz. Hayatı tehdit eden ve ilerleyici bir akciğer hastalığı olan “Kistik Fibroz”da KF olduğu gibi… Doğuştan gelen ve hala kesin bir rehabilitasyonu bulunmayan bu hastalığa, akraba konutluluklarının fazla olduğu ülkemizde daha sık tesadüfülüyor. Acıbadem Altunizade Sağlık Kurumu Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları, Çocuk Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Tülay Erkan, KF’de erken tanının hayati ehemmiyeti olduğuna işaret ediyor.

Kistik fibroz, genetik geçiş gösteren ve neticeleri itibariyle son derece ehemmiyetli bir sıhhat meseleyi. Ülkemizde her 3 bin doğumda bir bebek bu hastalıkla dünyaya geliyor, ancak akraba konutlulukları göz önüne alındığında bu oranın daha sık olduğu hipotez ediliyor. Hayatı tehdit eden ve ilerleyici olan akciğer hastalığının yanında, pek çok uzvun salgı bezlerini etkilediği için KF’de akciğerlerin yanında pankreas, bağırsaklar, karaciğer ve faize uzuvlarına bağlı problemler de ortaya çıkabiliyor. Ömür boyu devam eden bu meselede doğru rehabilitasyonla, hastaların sıhhatli ve nitelikli bir hayat sürdürebilmelerinin kastedildiğini söyleyen Prof. Dr. Erkan, “Tanı ne kadar erken konulabilirse, hastalığın ve karmaşıklıkların hakimiyetinde o derece eforlu olabiliyoruz” dedi.

kistik fibroz

Bebekler sıhhatli genle doğmuyor

Uzuv sistemlerinin sıhhatli çalışabilmesi için dış salgı bezlerinin sıvı ve sudan zengin olması gerekiyor. Ancak KF’de 7. kromozomun uzun kolundaki kistik fibroz transmembran tertip edici CFTR proteinde bir gen değişinimi alana geliyor. Bunun neticesinde hücrelerden dışarıya klor Cl salgılanamıyor. Klor ve sodyum başka bir deyişle tuz, hücre dışına çıkamadığından su hücre içine giremiyor. Neticede oluşan elektrolitten ve sudan fukara koyu yapışık salgılar akciğerlerde havayollarını tıkayarak enfeksiyonlara ve ilerleyici akciğer zararına neden oluyor.

kistik fibroz

Anne baba taşıyıcıysa

Kistik fibroz otozomal çekinik geçişli olduğu için, anne ve babanın taşıyıcı olduğu, başka bir deyişle her ikisinin de birer KF geni taşıdığı vaziyette, her doğacak bebek yüzde 25 olasılıkla KF’li doğuyor. Başka Bir Deyişle bir ailede birden fazla KF’li çocuk bulunabiliyor. Aynı ailede doğan her çocuğun yüzde 25 olasılıkla taşıyıcı ve yüzde 50 olasılıkla sağlam doğma ihtimali bulunuyor. Bebek yalnızca bir ebeveynden KF geni alarak taşıyıcı olursa ilerde KF’li ile evlendiğinde yeniden aynı oranlarda KF’li çocuk sahibi olma ihtimali taşıyor.

kistik fibroz

Çocuklar öpüldüklerinde tuz tadı geliyor

Kistik fibroz birden fazla sistemi yakalayabildiği için müracaat sebebi ve muayenehane de çok değişik olabiliyor. Anne baba akrabalığı ve özellikle yeni doğan yarıyılında kardeş vefat hikayesinin olması tanıyı kuvvetlendiriyor. Bununla beraber, yeni doğan yarıyılında bebeğin ilk kakasının katı ve bağırsağa yapışkan olması, süt çocukluğu yarıyılında tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları, bol ölçüde ve yağlı kaka yapılması, çocuğun yemesine karşın kilo alamaması, sihrime büyüme geriliği, kansızlık, ödem, palavracı-artter belirtiyi ve kalın bağırsağın son kısmı olan rektumun dışarı sarkması doktora müracaat sebepleri arasında yer alıyor. Çocukluk ve ergenlik yarıyılında ise yeniden tekrarlanan akciğer enfeksiyonları, astım, irinli balgam çıkarma, nazal polip olması, kronik ve inatçı sinüzit, parmaklarda çomaklaşma, siroz, ergenliğin gecikmesi, diyabet KF’yi düşündüren bulgular arasında yer alıyor. Bu çocukların terleri de çok tuzlu olduğu için çoğu zaman öpüldüklerinde tuz tadı alınabiliyor.

kistik fibroz

Kistik fibroz’da erken tanı hastalığın seyrini etkiliyor

Ülkemizde 2015 başlangıcından bu yana KF’ye müteveccih yeni doğan tarama testi uygulanıyor. Buna göre bebek doğduktan sonraki 2. veya 3. gün topuk kanı alınarak yapılan testin neticesini yüksek tespit etilirse, iki hafta sonra yineleniyor. O bedel de yüksek olursa kesin tanı ter testi ile konuyor. Kistik fibroz’da erken tanının hastalığın seyrinde ilave edilecek belirtilerin ve karmaşıklıkların izlenebilmesi ve önlenebilmesi açısından ehemmiyetine işaret eden Prof. Dr. Erkan, laflarına şöyle devam ediyor: “Hastalarda özellikle yağ ve yağda eriyen vitaminlerin emilimi bozuk olduğundan bu dayanağın baştan yapılması ile yetersizliklerine ait bozuklukların görülmesi yasaklanabiliyor. Dolayısıyla erken tanı ile bu hastaların beslenme gidişatları, akciğer işlevleri düzeleceği için hayat nitelikleri de çoğalıyor. Bununla beraber erken rehabilitasyona başlanmasıyla uzuv tutulumlarının da eksilmesi sağlanabiliyor”

Kistik fibroz genetik bir hastalık olduğu için en uygun rehabilitasyon gen rehabilitasyonu. Ancak bu mevzuda henüz beklenen neticelere erişilememekle beraber kesin rehabilitasyon için araştırmalar devam ediyor.

kistik fibroz

Rehabilitasyon için çok rakamda uzmanın bir arada çalışması gerekiyor

Kistik fibroz bir hayli sistemi ilgilendiren bir hastalık olduğu için rehabilitasyonunda da bir hayli disiplinin işbirliği ile çalışmasının gerektiğinin altını çizen Prof. Dr. Erkan laflarına şöyle devam ediyor: “Kistik fibroz düşünülen hastaların metabolizma, gastroenteroloji ve göğüs hastalıkları ünitelerinin bulunduğu merkezlerde izlenmesi çok istikametli yaklaşım açısından ehemmiyet taşıyor. Tanı aldıktan sonra ise kilo alımı, gelişmelerinin, ilaç kullanımının izlenmesi ve acil vaziyetlerde gerekenin yapılması hastaların bulundukları yerdeki doktorlar tarafından takip edilebilir. Son yarıyıl akciğer hastalığı büyüyen ya da akciğer-kalp işlevlerinin etkilendiği hastalarda ise kalp-akciğer, hatta kalp-akciğer-karaciğer nakilleri yapılıyor ve oldukça galibiyetli neticeler alınabiliyor”

Her anne babanın öğrenmesi gereken menenjit bulguları

Her anne babanın öğrenmesi gereken menenjit bulguları

Menenjit, beyin ve omuriliği içeren gözetici çeperlerin iltihaplanması neticeyi oluşan bir hastalıktır. Bu hastalığın değişik tipte bulguları olabilir. Özellikle çocuklar bu hastalığa karşı daha duyarlıdır. Bu sebeple anne – babaların menenjit bulgularının neler olduğunu öğrenmesi gerekir. İşte menenjiti tespit etmenizi sağlayacak bulgular.

Ani ateş

Menenjit bulgularından biri ani başlayan ateştir. Çocuk titremeye başlar ve üşüdüğünden şikâyet eder. Hastanın ateşi çok süratli bir biçimde yükselir. Yüksek ateş öbür bir hayli hastalığın da bulgusu olduğundan çocuğun vaziyetini dikkatli bir biçimde gözlemlemek ve öbür etkenlere dikkat etmek gerekir.

Şiddetli baş sızısı

Menenjitten kaynaklanan baş sızısı eforlu ve dayanılmazdır. Dahası, sızı hastanın boynunu da etkileyebilir. Yeni doğan bebeklerde bıngıldağın şişmesi ehemmiyetli bir menenjit bulgusu olabilir.

Çift görme

Menenjitten etkilenen bir birey görme hünerini odaklayamaz; bu surattan çift görmeye başlar.

Mide sızısı, bulantı ve kusma

Menenjit olan hasta iştahını kaybeder. Zaman zaman kusma ile beraber devamlı mide bulantısı görülür.

Parlak ışığa duyarlılık

Menenjitin bir öbür bulgusu da ışığa karşı duyarlılıktır. Parlak ışık, çocuğun gözlerinin sulanmasına ve bulantıya neden olur. Aynı zamanda baş ağrısını çoğaldırır.

Boyun art adalelerin sertliği

Menenjit olan bir çocuk, kafası geriye doğru uyumuş, bacakları bükülmüş bir konumda görülebilir. Boynunu açmak güçtür, adaleleri sertleşmiştir.

Bacakların açılmaması

Çocuğun bacakları dizlerinden bükülür ve bu pozisyonda açılmaları muhtemel değildir. Bacaklar, takribî 90 derece kaldırıldığında tamamen uzatılmaz.

Çözülemeyen cilt kızarıklıkları

Menenjitte ten döküntüleri de görülebilir. Kolay bir testle döküntülerin menenjite bağlı olup olmadığı tespit edilebilir. Sırça bir kadehi döküntülerin üzerine tutun ve solgunlaşana kadar sıkıca bastırın. Şayet kirler cilt ile beraber solgunlaşırsa, şahısta menenjit görülmez. Döküntü solmazsa, tıbbi takviye isteyin.

Menenjit riskli bir hastalıktır, bu sebeple bu semptomlardan rastgele biri tespit edildiğinde anında bir ambulans çağrılmalıdır.

Grip aşısı yaptırmalı mı yaptırmamalı mı

Grip aşısı yaptırmalı mı yaptırmamalı mı

Okan Üniversitesi Sağlık Kurumu Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Prof. Dr. Taner Yavuz, neden grip aşısı olmalıyız diyenlere şu biçimde yanıt verdi:

“Grip aşısı gribe tutulma tehlikesini eksilterek grip olsak da hastalığı hafif geçirmemize imkân sağlar. Grip aşısı kalp krizi tehlikesini yarı yarıya düşürür. Grip bedende akut enflamasyona neden olur, koroner damarlardaki aterosklerotik plakların stabilizasyonunu bozabilir ve bu gidişat pıhtı yaradılışını basitleştirerek kalp krizine yol açabilir. Grip aşısı yaptırmak kalp krizinin önlenmesinde en az sigarayı vazgeçmek ve kolestrol ilaçları kullanmak kadar tesirlidir. Kalp krizinin önlenmesinde genel teklifler şunlardır; sigara içilmemesi, sıhhatli beslenme, egzersiz, stresin eksiltilmesi, kalp krizi tehlikesini artıran diyabet gibi hastalıkların hakimiyeti, bazı hastalarda da aspirin kullanımıdır. Ayrıca kalp hastalarına kalp krizinden korunmada grip aşısı önerilmeli ve bunun ehemmiyeti vurgulanmalıdır. Yapılan çalışmalarda kalp eksikliği, doğumsal kalp hastalığı ve kapak hastalığı olanlarda aşı yapıldığı takdirde grip sebebiyle sağlık kurumuna yatırılma ve vefat oranının ehemmiyetli miktarda eksildiği gösterilmiştir. Aşı yaptırmamız gidişatında kendimizin yanı gizeme etrafımızda bulunan ve hastalığı ağır geçirme tehlikeyi olan minik çocukları, kalp hastalarını, akciğer hastalarını ve yaşlı yakınlarımızı da gribe karşı gözetmiş oluruz.”

aşı

Grip nasıl önlenir

Grip aşısı gripten korunmada en tesirli ve tehlikesiz usuldür. Amerikan Hastalık Hakimiyet ve Korunma Merkezi ve Amerikan Pediatri Yüksekokulu 6 aydan büyük tüm fertlere her sene grip aşısı yapılmasını önermektedir. Gripte korunmada başka genel tekliflerde bulunmaktadır. Bunlar sırasıyla; gripli insanlardan uzak durmak, grip salgını başladığında aşısız iseniz kalabalıktan uzak durmak, elleri sık yıkamak ve surattan uzak yakalamaktır. Grip olduğunuzu düşündüğünüzde hemen hekiminize başvuru ederek erken rehabilitasyonla hastalığın uzun sürmesi önlenebilir.

grip

Kimler kesinlikle grip aşısı olmalıdır

– Hamileler

– 5 yaşından minik çocuklar aşı 6 ay üzerindeki çocuklara yapılabilir

– 50 yaşın üzerindekiler

– Kronik hastalığı olanlar Özellikle kalp hastaları, kronik akciğer ve böbrek hastaları, diyabetikler vb.

– Bakım konutlarında yaşayanlar

– Yüksek tehlikeli hastalarla beraber yaşayanlar ve sıhhat hizmeti sunanlar

gebe

Hamileler neden grip aşısı olmalıdır

Hamilelerin grip hastalığını ağır geçirme ve sağlık kurumuna yatırılma oranı akranlarından 4 kat daha fazladır. Bu sebeple tüm hamileler ve grip sezonunda gebelik tasarlayan tüm bayanlar aşı olmalıdır. Aşı yapılan hamilenin bebeği de 6 ay vakitle ve en az %50 oranda gripten korunmaktadır. Hamileye aşı yapılması bir taşla iki kuş vurarak hem anneyi hem de bebeği gripten gözetir.

Grip aşısı ne zaman yapılmalıdır

Ülkemizde grip sezonu Aralık ayında başlar ve Nisan ayına kadar devam eder. Aşı için en uygun zaman Ekim-Kasım aylarıdır. Çocuklar 9 yaşın altında ve ilk defa aşı oluyorsa 4 hafta arayla 2 doz aşı yapılmalıdır. Bu sebeple ilk aşı en geç ekim aynın son haftalarında yapılmalıdır.

aşı

Grip aşısı grip yapar mı

Prof. Dr. Taner Yavuz, “Günümüzde en yaygın kullanılan aşı kasa yapılan inaktif grip aşısıdır. Aşıda kullanılan virüsün proteinleri bağışıklık oluştururlar. Bu proteinler grip yapacak özellik taşımamaktadır. Öteki bir ifadeyle grip aşısı grip yapmaz. Ancak aşı yerinde hassasiyet, seyrek de hafif ateş ve sırtta adale sızısı oluşturabilir. Grip aşısındaki yumurta proteini, alerjik tepkin yapamayacak kadar minik ölçüdedir. Daha Önceki görüşün aksine yapılan çalışmaların ışığında yumurta alerjisi olanlarda grip aşısı önerilmektedir” dedi.

Grip aşısının netlikle yapılmaması gereken gidişatlar nedir

Günümüzde en yaygın kullanılan aşı kasa yapılan inaktif aşıdır. Netlikle aşı yapılmaması gereken gidişatlar;

– Grip aşısına bağlı daha evvel gelişmiş riskli alerjik tepkin anaflaksi

– Orta ya da ağır şiddette hastalık gidişatında aşının yan tesirleriyle mevcut hastalığın belirtilerin karıştırmamak için iyileşme beklenmelidir.

– Grip aşısından sonraki ilk 6 hafta içinde Guillain-Barre belirtiyi denilen nörolojk bir hastalık geçirmiş olmak.

Çocuklarda kusmayı dikkate alın

Çocuklarda kusmayı dikkate alın

Düşen hava sıcaklıklarıyla beraber salgın hastalıklar da çoğalış gösteriyor. En fazla çocukları tesiri altına alan bu hastalıkların başında ise kusma ve ishal geliyor. Bu sıhhat meselelerinin altında genellikle, muhtelif yollarla sindirim sistemine alınan virüsler uyuyor. Bedende süratle su kaybına yol açabilen kusma ve ishal, kaybedilen akışkanın geri kazanılmaması vaziyetinde ise ağır neticeler doğurabiliyor. Central Hospital’dan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm Dr. Özlem Sipahi, “Şiddetli kusmalar ise değişik hastalıkların sinyalini veriyor olabilir.” dedi.

Kusma, akut gastroenterit mide bağırsak enfeksiyonu hastalığının bulgularından biridir. Çocuklarda görülen idrar yolu enfeksiyonlarından menenjite kadar pek çok hastalığın ilk bulgusu olan kusmaya bir de sulu dışkı, karın sızısı, halsizlik ve sıkıntılılık gibi bulgular ilave edildiğinde bu gidişat gastroenterit ishal olarak adlandırılıyor. Çocukların bir kısmı kustuğunu söyler ancak ishal olduğunu söylemeyebilir. Bu sebeple kusmaya başlayan çocuğun dışkılama rakamı ve dışkının kıvamı kesinlikle takip altına alınmalıdır.

İshal ve kusma bakterileri bedenden atmaya destekçidir

Çocuğun ishal mikrobu sebebiyle muhtelif rahatsızlıklar yaşamaya başlaması, bakterilerin bedenin ilk korunma duvarını aştığını gösterir. Bu da bakterilerin beden hücrelerini yok etmesi, kesintisiz olarak bağırsaklarda artması ve milyonlarca mikroptan oluşan bir ordu kurması olarak söylenebilir. Bu düşman orduyu bedenden atmanın en pratik yolu kusma ve ishal biçimindeki dışkılamadır. Zira kusma ve ishal ile her kezinde ehemmiyetli ölçüde bakteri devre dışı vazgeçilmiş olur. Beden aksi biçimde davransaydı bakterilerin rakamı giderek çoğalabilir, bağırsak duvarını delerek tüm bedene dağılabilirdi. Bu sebeple kusma ve ishal bulgularının ehemmiyetli bir emele hizmet ettiği öğrenilmeli ve önüne geçilmeye çalışılmamalıdır.

İshal ve kusma yaşayan çocuk yemek mevzusunda zorlanmamalı

Mevcut bakterilerle savaş halinde olan mide işlevini yerine getiremez. Bu nedenle çocuk, yemek yemek istemeyecektir. Bu gidişatın sıradan olduğu, çocuğun zorlanmaması gerektiği ve iyi sezmesi vaziyetinde kendisinin yemeğe başlayacağı unutulmamalıdır. Böyle vaziyetlerde öncelikle çocuğun yeme isteği desteklenmelidir. Bunun için 1 yaşından ufak çocuklar, anne sütü veya mamayla beslenmeye devam etmelidir. Çocuklara ise ishale en iyi gelen besinler olan konut etrafında mayalanmış yoğurt, pirinç suyu ve lapası, haşlanmış patates ve çubuk kraker gibi hafif yiyecekler verilmelidir. Ayrıca çocuk, şekerli besinlerden uzak yakalanmalıdır.

Kusma başka hastalıkların habercisi olabilir

Hakikatinde kusma, her çocukta ve bebekte görülebilen genel bir problemdir. Fakat bazı vaziyetlerde hastalık habercisi olabilir. Bunu tanımlayan etkense kusmanın şiddeti, ölçüyü ve zamanıdır. Bebeklerde görülebilen şiddetli kusmalar, sindirim sistemiyle alakalı hastalıkların sinyalini veriyor olabilir. Sindirim sistemi rahatsızlıklarının yanı gizeme mide darlığı da fışkırarak kusmaya yol açabilir. Ayrıca reflü, erişkinlerde olduğu kadar 1 yaş altındaki bebeklerde de sıkça görülebilir.

Su kaybı ciddiye alınmalı

Bedende ishal ve kusma büyüdüğünde dikkat edilmesi gereken en ehemmiyetli mevzu ise oluşan su kaybıdır. Her kusma ve ishal dışkılaması sırasında beden, hücrelerinde bulunan su ve tuzu kaybeder. Bu nedenle bedenin susuz kalması ölümcül neticelere yol açabilir. Sıvı kaybına neden olmayacak günlük kusma 2 veya 3 iken, ishalli dışkılama ise 4 ya da 5’tir. Şayet çocuk kusmuyor sadece ishal problemi yaşıyorsa, susuz kalma olasılığı daha düşüktür. Fakat çocuk, aldığı her akışkanı 10 dakika içerisinde kusarak çıkarıyorsa, susuz kalma riski altındadır ve kesinlikle bir doktora müracaat etilmesi gerekir. Bunun yanında, ateşle beraber ishal yaşayan, kusmuğunda kan ve dışkısında mukus sümüksü madde görülen, ishal ve kusması ağır olmamasına karşın süresi 10 günü geçen, ayrıca tedirgin ve çok ağlayan bebek ve çocuklar da bir uzmana gösterilmelidir.

Yatan virüsler uyanınca

Yatan virüsler uyanınca

Virüs yoluyla bulaşan bir hastalık olan “Zona” mevzusunda Türk Cildiye Derneği idare heyeti abonesi Dr. Sema Karaoğlu söylemeler yaptı. “Rehabilitasyonda ilk 2-3 gün çok bedellidir. Daha sonra yapılan rehabilitasyonlar hastalığın olağan seyrini etkilemez” diyen Dr. Karaoğlu hastalığın tanı ve rehabilitasyon usulleri mevzusunda kıymetli bilgiler paylaştı.

Batma, yanma ve sızı ile başlar

Zona, virüslerle bulaşan bir infeksiyon hastalığıdır. Ulus arasında gece yanığı/ kuşak hastalığı olarak da öğrenilir. Bedenimizin sağ ya da sol tarafında sadece bir tarafta, daha çok gövde ve baş kısmında olmak üzere her alanda görülebilir. Hastalığın oluşacağı bölgede evvel hafif batma, yanma hissi ve sızı ile başlar. Ardından kızarık bir tabanda içi akışkan dolu kabarcıklar halinde devam eder. Zona lezyonları bir ip üzerine dizilmiş gibidir.

Asap sisteminde uykuya uyuyan virüsler uyanınca

Şahsın Zona olabilmesi için çocukluğunda suçiçeği geçirmiş olması lüzumludur. Zona ile suçiçeğini yapan mikrop aynı mikroptur. Çocukluk çağında suçiçeği geçirildikten sonra virüsler omurgamızın sağ ve sol iki tarafında yer alan asap köklerimize yerleşir orada uykuya uyur. İleride bir zamanda beden mukavemetimiz düştüğünde, tekerrür hastalık oluşturmak için asap kökünün birinden uyanıp tenin yüzeyine kadar, asap süresince, asabı de tahriş ederek tene kadar erişirler. Hasta,o asabın dağılım alanında, evvel sızı sezmeye başlar. Daha sonra tende kızarıklık ve sulu yaralar görülür. Bu yarıyıl hastalığın rahatça tanı konulabildiği yarıyıldır.

Yeis ve stres

Zona özellikle yaşlı ve bağışıklık sistemi zayıflamış şahıslarda görülmekle birlikte, her yaşta görülebilir. Hamileliğin son 3 ayında suçiçeği geçiren annelerin çocuklarında Zona olabilir veya bebekken suçiçeği geçirenler 10 yaş evvelinde Zona olabilirler.

Yeis, kasvet, fazla stres, vücutsal bitkinlikler, ateşli hastalıklar, güneş yanıkları, travma, operasyonlar, beden mukavemetini düşüren başka hastalıklar HIV, lösemi, lenfoma ve bazı kanserler vs, beden mukavemetini düşüren ilaçların kullanımı zonayı hazırlayabilir.

Berişici değil

Zona lezyonları sulu halde iken Zona lezyonları ile temas eden ve suçiçeği çıkarmamış şahıslara suçiçeği bulaşabilir. Şahıs şayet suçiçeği geçirmemişse suçiçeği hastalığı bulaşmış olur.

Zona, asap kökünden çıkıp asabı imha ederek tene eriştiği için, o asabın duyarlandırdığı alanda sızı yapar. Hastalık ten lezyonlarının görülmesinden takribî bir hafta evvel kuşak stilinde sızı ile başlar. Çocuklarda bu yarıyıl çok görülmez. Sızı bazen yanma ve batma biçiminde, bazen kaşıntı, karıncalanma biçiminde, bazen çok şiddetli sızı şeklindedir.Daha sonra döküntüler başlar, hatta bazen o bölgeye sızı kesici süren hastalar döküntüler çıkınca kremin allerji yaptığını düşünüp hekime allerji şikayeti ile müracaat etirler. Döküntüler hafif kızarık bir ten üzerinde sulu sulu tanecikler biçiminde başlar ve asabın dağılım alanını izler, 10 gün içinde de kuruyup siyahlaşarak iyileşir, bazen iz vazgeçer. Sızı bazen, özellikleyaşlı ve/veya bağışıklık sistemi düşük hastalarda çok şiddetlidir. Çok sık olmamakla birlikte bu sızılar zona iyileştikten sonra da devam edebilir, bazen bir seneye kadar uzayan sızılı yarıyıllar olur.

Rehabilitasyonda ilk 3 gün ehemmiyetli

Zonalı hastaya tanı konulduktan sonra, süratle rehabilitasyona başlanır. Hastada kesinlikle altta uyuyan bir neden olup olmadığı incelenir. Zona rehabilitasyon edilse de edilmese de lezyonların vasati 3 haftada geçtiği bir viral hastalıktır. Ancak rehabilitasyonda ilk 2-3 gün çok bedellidir. Virüslere karşı yapılan rehabilitasyonlar bu yarıyılda tesirlidir. Daha sonra yapılan rehabilitasyonlar hastalığın olağan seyrini etkilemez. Tanı konulur konulmaz rehabilitasyona başlanması hastanın hem daha hafiflemesini, hem daha acele iyileşmesini, hem de karmaşıklıklardan korunmasını sağlar. Rehabilitasyonda virüslere karşı ilaçlar, B vitaminleri, yerel pansumanlar, kremler ve sızı kesiciler kullanılır.