Regliniz kumpassızsa sizde polip olabilir

Regliniz kumpassızsa sizde polip olabilir

Her bayan genellikle adet tarihini takip eder ve kendisini buna göre hazırlamaya çalışır. Ancak bazı ilaçların kullanımı, mevsim farklılıkları ya da muhtelif hastalıklar adet kanamalarının kumpassızlaşmasına neden olabilir. Bayanlarda rahim içi çeperi ve rahim ağzında alana gelebilen polipler de adet döngüsünün bozulmasının ehemmiyetli sebeplerinden biridir. Memorial Ataşehir Sağlık Kurumu Bayan Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Op. Dr. Zeki Salar, bayanlarda rahim içi polipleri ve rehabilitasyon usulleri hakkında bilgi verdi.

Her yaşta görülebilir

Polipler sıklıkla ”endometrium” ismi verilen rahim iç çeperinde bazen de rahim ağzında ortaya çıkan genellikle ufak, çoğu zaman iyi mizaçlı kitlelerdir. Rahmin iç katmanındaki kalınlaşmayla rahmin içinde oluşan et parçası olan polip, bayanlarda menopoz yarıyılı evvelinde görülebileceği gibi, bu süreçten sonra da tesirli olabilir. Büyüklükleri genellikle 1-2 cm kadar olmakla beraber, kimi zaman 10 cm büyüklüğe kadar ulaşabilirler. Poliplerin kanserleşme oranı oldukça azdır. Çoğu zaman ciddi sıhhat meselelerine neden olmazlar ancak özellikle adet döngüsünde bozulmaya neden olabilecekleri için umursanmalıdır. Bununla beraber meme kanseri rehabilitasyonu gören bayanlarda rahim içi polip yaradılışına sık tesadüfülmektedir. Bazı araştırmalar genetik geçişli olabileceğini bildirmektedir.

Kısırlığa neden olabiliyor

Rahim içi polipleri genel olarak suskunca ilerler ancak adet kumpassızlığı bulguların başında gelmektedir. Öteki şikayetler arasında uzun süren, yoğun bir biçimde olan adet kanamaları ve ara kanamalar bulunmaktadır.Ayrıca iki adet yarıyılı arasında kirletilmeler, uzun vajinal akıntılar ve kahverengi akıntılar görülebilir. Polipler cinsel ilişki sonrası kanamaya ve sızıya yol açabilir. Rahim içine yerleşen polipler hamile kalamama ve düşüklere de neden olabilmektedir.

Kumpaslı jinekolojik tetkiklerinizi aksatmayın

Kendisinde polip bulguları olduğunu fark eden bayanların zaman kaybeden hekime müracaat etmesi ehemmiyetlidir. Bunun yanında polipler bazı hastalarda hiçbir şiekayete neden olmayabilir. Bunun için kumpaslı jinekolojik tetkikler bayanlarda bu cins rahatsızlıkların tespit etilmesi açısından çok ehemmiyetlidir. Rahim ağzında mesken gösteren polipler tetkik esnasına tespit etilirken, rahim içindeki poliplerin teşhisi için adet yarıyılında ultrason yapılması yeterli olur. Kimi zaman teşhis 3 ebatlı ultrason, rahim filmi ya da rahim içerisine sterilize su verilerek netleştirilir.

Histeroskopi ile konforlu bir biçimde rehabilitasyon edilebiliyor

Rahim içi çeperi ve rahim ağzında alana gelebilen poliplerin rehabilitasyonu “Histeroskopi” ismi verilen usulle ile basitlikle yapılır. Bu harekât yerel ya da genel anestezi altında yapılır ve takribî 15-20 dakika sürer. Karın bölgesine kesi yapılmadan bir kamera ile girilir ve vajinal yolla rahme erişilerek polip kökü ile beraber çıkarılır. Bu sırada alınan parça tahlil emeliyle patolojik değerlendirmeye alınır. Yüksek bir oranda patoloji neticesine göre makûs mizaçlı bir rahatsızlık görülmez. Seyrek de olsa polipler tekerrür edebilir. Bu sebeple eş yakınmalar olursa bayan sıhhati mevzusunda bir uzmana tetkik olunmalıdır. Rastgele bir mesele olmasa da senelik jinekolojik hakimiyetlerin ehemmiyetli olduğu usta tutulmalıdır.Polip rehabilitasyonu, erken tanı ve doğru tasarılama sayesinde zaferle asıllaştırıldığında; adet kumpassızlığı, cinsel ilişki sonrası kanama ve sızı ile kısırlık gibi meseleler de ortadan kalkmaktadır.

Bebeğini öptüğünde tuz tadı mı alıyorsun

Bebeğini öptüğünde tuz tadı mı alıyorsun

Genlerimizle çocuklarımıza yalnızca fiziksel özelliklerimizi değil, bazı hastalıkları da aktarabiliyoruz. Hayatı tehdit eden ve ilerleyici bir akciğer hastalığı olan “Kistik Fibroz”da KF olduğu gibi… Doğuştan gelen ve hala kesin bir rehabilitasyonu bulunmayan bu hastalığa, akraba konutluluklarının fazla olduğu ülkemizde daha sık tesadüfülüyor. Acıbadem Altunizade Sağlık Kurumu Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları, Çocuk Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Tülay Erkan, KF’de erken tanının hayati ehemmiyeti olduğuna işaret ediyor.

Kistik fibroz, genetik geçiş gösteren ve neticeleri itibariyle son derece ehemmiyetli bir sıhhat meseleyi. Ülkemizde her 3 bin doğumda bir bebek bu hastalıkla dünyaya geliyor, ancak akraba konutlulukları göz önüne alındığında bu oranın daha sık olduğu hipotez ediliyor. Hayatı tehdit eden ve ilerleyici olan akciğer hastalığının yanında, pek çok uzvun salgı bezlerini etkilediği için KF’de akciğerlerin yanında pankreas, bağırsaklar, karaciğer ve faize uzuvlarına bağlı problemler de ortaya çıkabiliyor. Ömür boyu devam eden bu meselede doğru rehabilitasyonla, hastaların sıhhatli ve nitelikli bir hayat sürdürebilmelerinin kastedildiğini söyleyen Prof. Dr. Erkan, “Tanı ne kadar erken konulabilirse, hastalığın ve karmaşıklıkların hakimiyetinde o derece eforlu olabiliyoruz” dedi.

kistik fibroz

Bebekler sıhhatli genle doğmuyor

Uzuv sistemlerinin sıhhatli çalışabilmesi için dış salgı bezlerinin sıvı ve sudan zengin olması gerekiyor. Ancak KF’de 7. kromozomun uzun kolundaki kistik fibroz transmembran tertip edici CFTR proteinde bir gen değişinimi alana geliyor. Bunun neticesinde hücrelerden dışarıya klor Cl salgılanamıyor. Klor ve sodyum başka bir deyişle tuz, hücre dışına çıkamadığından su hücre içine giremiyor. Neticede oluşan elektrolitten ve sudan fukara koyu yapışık salgılar akciğerlerde havayollarını tıkayarak enfeksiyonlara ve ilerleyici akciğer zararına neden oluyor.

kistik fibroz

Anne baba taşıyıcıysa

Kistik fibroz otozomal çekinik geçişli olduğu için, anne ve babanın taşıyıcı olduğu, başka bir deyişle her ikisinin de birer KF geni taşıdığı vaziyette, her doğacak bebek yüzde 25 olasılıkla KF’li doğuyor. Başka Bir Deyişle bir ailede birden fazla KF’li çocuk bulunabiliyor. Aynı ailede doğan her çocuğun yüzde 25 olasılıkla taşıyıcı ve yüzde 50 olasılıkla sağlam doğma ihtimali bulunuyor. Bebek yalnızca bir ebeveynden KF geni alarak taşıyıcı olursa ilerde KF’li ile evlendiğinde yeniden aynı oranlarda KF’li çocuk sahibi olma ihtimali taşıyor.

kistik fibroz

Çocuklar öpüldüklerinde tuz tadı geliyor

Kistik fibroz birden fazla sistemi yakalayabildiği için müracaat sebebi ve muayenehane de çok değişik olabiliyor. Anne baba akrabalığı ve özellikle yeni doğan yarıyılında kardeş vefat hikayesinin olması tanıyı kuvvetlendiriyor. Bununla beraber, yeni doğan yarıyılında bebeğin ilk kakasının katı ve bağırsağa yapışkan olması, süt çocukluğu yarıyılında tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları, bol ölçüde ve yağlı kaka yapılması, çocuğun yemesine karşın kilo alamaması, sihrime büyüme geriliği, kansızlık, ödem, palavracı-artter belirtiyi ve kalın bağırsağın son kısmı olan rektumun dışarı sarkması doktora müracaat sebepleri arasında yer alıyor. Çocukluk ve ergenlik yarıyılında ise yeniden tekrarlanan akciğer enfeksiyonları, astım, irinli balgam çıkarma, nazal polip olması, kronik ve inatçı sinüzit, parmaklarda çomaklaşma, siroz, ergenliğin gecikmesi, diyabet KF’yi düşündüren bulgular arasında yer alıyor. Bu çocukların terleri de çok tuzlu olduğu için çoğu zaman öpüldüklerinde tuz tadı alınabiliyor.

kistik fibroz

Kistik fibroz’da erken tanı hastalığın seyrini etkiliyor

Ülkemizde 2015 başlangıcından bu yana KF’ye müteveccih yeni doğan tarama testi uygulanıyor. Buna göre bebek doğduktan sonraki 2. veya 3. gün topuk kanı alınarak yapılan testin neticesini yüksek tespit etilirse, iki hafta sonra yineleniyor. O bedel de yüksek olursa kesin tanı ter testi ile konuyor. Kistik fibroz’da erken tanının hastalığın seyrinde ilave edilecek belirtilerin ve karmaşıklıkların izlenebilmesi ve önlenebilmesi açısından ehemmiyetine işaret eden Prof. Dr. Erkan, laflarına şöyle devam ediyor: “Hastalarda özellikle yağ ve yağda eriyen vitaminlerin emilimi bozuk olduğundan bu dayanağın baştan yapılması ile yetersizliklerine ait bozuklukların görülmesi yasaklanabiliyor. Dolayısıyla erken tanı ile bu hastaların beslenme gidişatları, akciğer işlevleri düzeleceği için hayat nitelikleri de çoğalıyor. Bununla beraber erken rehabilitasyona başlanmasıyla uzuv tutulumlarının da eksilmesi sağlanabiliyor”

Kistik fibroz genetik bir hastalık olduğu için en uygun rehabilitasyon gen rehabilitasyonu. Ancak bu mevzuda henüz beklenen neticelere erişilememekle beraber kesin rehabilitasyon için araştırmalar devam ediyor.

kistik fibroz

Rehabilitasyon için çok rakamda uzmanın bir arada çalışması gerekiyor

Kistik fibroz bir hayli sistemi ilgilendiren bir hastalık olduğu için rehabilitasyonunda da bir hayli disiplinin işbirliği ile çalışmasının gerektiğinin altını çizen Prof. Dr. Erkan laflarına şöyle devam ediyor: “Kistik fibroz düşünülen hastaların metabolizma, gastroenteroloji ve göğüs hastalıkları ünitelerinin bulunduğu merkezlerde izlenmesi çok istikametli yaklaşım açısından ehemmiyet taşıyor. Tanı aldıktan sonra ise kilo alımı, gelişmelerinin, ilaç kullanımının izlenmesi ve acil vaziyetlerde gerekenin yapılması hastaların bulundukları yerdeki doktorlar tarafından takip edilebilir. Son yarıyıl akciğer hastalığı büyüyen ya da akciğer-kalp işlevlerinin etkilendiği hastalarda ise kalp-akciğer, hatta kalp-akciğer-karaciğer nakilleri yapılıyor ve oldukça galibiyetli neticeler alınabiliyor”

Kalp hastalığı anne karnında teşhis edilebiliyor

Kalp hastalığı anne karnında teşhis edilebiliyor

İnsanlar doğar, yaşar, artar ve can verir. Bu müthiş denge içerisinde gebelik sürecinin henüz 19.’cu gününde büyümeye başlayan kalbin meseleler yaşaması milyonlarca ihtimal arasındadır ama günümüzde anne karnında bebeğin kalp sıhhati hakkında bilgi alabilmek ve mümkün meselelerin önüne geçebilmek olası.

Fetal Ekokardiyografi, anne karnındaki bebeğin kalbinin ultrason ile görüntülenmesidir. Ultrason teknolojisinin büyümesi ile beraber gebeliğin 12.’ci haftasından sonra kalbi nitelikli görüntülemek muhtemeldir. Ancak 16. ve 22. haftalar ideal görüntülenme zamanıdır. Emsey Hospital’dan Prof. Dr. Selami Süleymanoğlu annenin hangi şartlarda Fetal Ekokardiyografi yaptırması gerektiğine söyledi.

Fetal Ekokardiyografi

Fetal Ekokardiyografi şartları

– Anne ya da babada doğumsal kalp hastalığı olanlar,

– Kardeşinde doğumsal kalp hastalığı olanlar,

– Kadın doğum hekimlerinin kalpte problem olduğunu düşünmesi,

– Annenin gebelik esnasında kuşkulu ilaç veya toksik maddeye maruz kalması,

– Annenin gebelik esnasında enfeksiyon geçirmesi,

– Bazı sendromik hastalıklar ve böbrek, göz, beyin gibi öbür uzuv hastalıkları tespit etildiğinde Fetal Ekokardiyografi yapılması önerilmektedir.

Prof. Dr. Selami Süleymanoğlu, ülkemizde Fetal Ekokardiyografinin otuz seneden beri yapılmakta olduğunun altını çizdi.

bebek kalbi

Emeli

Fetal Ekokardiyografi’de birinci emel doğumdan sonra rehabilitasyonu güç ya da olası olmayan kalp hastalıklarını tespit etmektir. Minik kalp delikleri, kalp damarlarında ya da kapaklarında darlıklar ve beceriksizlikleri tespit etmek ise öncelikli değildir. Anne karnındaki dolaşım sistemi ile doğum sonrası dolaşım sistemi arasında bazı değişiklikler bulunmaktadır. Bu değişikliklerin reelleşmediği anne karnındaki bebekte bazı hastalıkların fark edilmemesi problem olarak kabul edilmemelidir. Aynı zamanda bebeğin kalp ritmi de çalışma esnasında değerlendirilmektedir. Kullanılan ultrason makinesinin niteliğine, kullanıcının deneyimine, bebeğin pozisyonuna ve hareketliliğine bağlı olarak yapılan tahlilin eminliği değişebilmektedir. Doğum sonrasında lüzumlu görülürse yine hakimiyet önerilmektedir.

Sıhhatli bir doğum için 5 ihtar

Sıhhatli bir doğum için 5 ihtar

Günümüz anne adaylarının ehemmiyetli bir kısmı gebeliğini tasarlıyor. Tasarılı hamileliğin hem anne hem de bebek için büyük avantajları bulunuyor. Zira bebek sahibi olmak isteyen anne adayının kan bedellerinden, hamileliği ve bebeğin sıhhatini tehlikeye sokabilecek meseleleri evvelden tanımlanabiliyor. Üstelik sıhhatli bir hamilelik yaradılışı için uyulması gereken kaideler de listeye ilave edilmiş oluyor. Memorial Diyarbakır Sağlık Kurumu Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Op. Dr. Ezgi Roza Gül; hamilelik evveli, hamilelik yarıyılında ve doğum sonrasında, anne ve bebek sıhhati için dikkat edilmesi gereken vitamin kıymetleri hakkında bilgi verdi.

folik asit

1 – Hamilelikten 1 ay evvel ve hamileliğin ilk 3 ayında folik asit dayanağı

Folik asit, anne karnındaki bebeğin beyin, omurilik ya da omurgasında rastgele bir mesele oluşmasını ve yüksek tehlikeli hasta gruplarında ise bu meselelerin yineleme tehlikesini eksiltme özelliğine sahiptir. Bu sebeple hamile kalmadan evvel ve hamileliğin ilk 3 ayında, günde 0,4 mg. folik asit alınması önerilir. Sonradan beyin ve omuriliği oluşturacak olan noral tüpün kapanması, hamileliğin 26-28’inci günlerinde hakikatleştiği için hamilelik evveli folik asit yardımına başlanması ehemmiyetlidir.

d vitamini

2 – Hamilelik yarıyılı ile beraber D vitamini alımı başlamalı

D vitamini bağırsaklardan kalsiyum emilimini artıran ve kemik mineralizasyonu ile gelişmeyi uyaran bir vitamindir. Perhiz alımından sağlanan çoğu vitaminden değişik olarak D vitamini aynı zamanda güneş ışığına maruz kalmakla da birleşimlenir. D vitamini yetersizliği hamilelik yarıyılında da çok sık görülen bir problemdir. Bu sebeple hamilelik yarıyılının başından itibaren günde 1200 IU D vitamini dayanağı önerilir.

iyot

3 – Hamilelik ve emzirme yarıyılında iyot gereksinimi karşılanmalı

Anne karnında ve yenidoğan yarıyıllarında bebeğin asap sistemi gelişimi için iyot lüzumludur. Hamilelik ve emzirme yarıyılında çoğalan iyot ihtiyacı, yalnızca iyotlu tuz ile karşılanamaz. Dolayısıyla hamilelik ve emzirme yarıyılında, hekim hakimiyetinde günde 150 mg. iyot dayanağı alınmalıdır.

4 – Omega 3 göz ve beyin için zorunlu

Beden için zorunlu olan yağ asitlerinin kimileri bedende birleşimlenemez. Bu surattan beslenme yoluyla dışarıdan alınmaları gerekir. Bunlar Omega 3 ve Omega 6 yağ asitleridir. DHA ve EPA en ehemmiyetli Omega3 yağ asitleridir. Özellikle DHA fetüsün beyin ve ağ tabakanın gelişimi için koşuldur. DHE ve EPA’nın en ehemmiyetli gıdasal kaynağı ise balıktır. Hamileler, balık harcarken düşük cıva kapsayan somon, hamsi ve istavrit gibi balıklar seçim etmelidir.

Balık harcayamayan hamilelerin ise günlük 200-300 mg. DHA kapsayan balık yağı veya liken yağı dayanağı almaları önerilir. Omega 3 takviyeyi için seçilen balık yağının, balığın gövdesinden olanları seçim edilmelidir. Balığın karaciğerinden üretilmiş olan balık yağlarının özellikle hamileliğin ilk aylarında seçim edilmesi uygun değildir.

demir

5 – Demir yetersizliği kansızlığı rehabilitasyon edilmeli

Beden demiri, kanda oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerindeki hemoglobinin imali için kullanır. Demir yetersizliği kanda kansızlığa yol açar. Hamilelikte en sık görülen kansızlık, demir noksanlığından kaynaklanmaktadır. Anne adayının, hem kan hacmindeki çoğalış, hem de bebeğin gereksiniminden dolayı daha fazla demire gereksinimi vardır. Hamilelere, muayenehane kansızlık olmasa da günlük demir ihtiyacı göz önünde alınarak günde 30- 60 mg demir dayanağı önerilmelidir. Demir yetersizliği kansızlığı olan anne adayları, kansızlık meseleyi ortadan kalkana kadar günde 60-120 mg ek demir dayanağı almalıdır. C vitamini demir emilimini çoğaldırır. Demirden zengin yiyeceklerin ve demir yardımlarının C vitamini kapsayan gıdalarla portakal suyu, salata, alınması, emilime takviyeci olur. Çay, kahve, kalsiyumdan zengin gıdalar ise demir emilimini eksiltici özelliğe sahiptir.

Rahim ağzı kanserine karşı ‘Spiral’

Rahim ağzı kanserine karşı ‘Spiral’

Servikal rahim ağzı kanseri, bayanlarda en sık görülen üçüncü kanser cinsi. 2030 senesine kadar yılda 710 bin bayan serviks kanserine tutulacağı ve senede 383 bin bayan can vereceği söyleniyor. Kansere tutulma sıklığını eksiltmek için pek çok tarama programları geliştirilse de gitgide güçleşen yaşam şartları ve ülkeler arasındaki ekonomik uçurumların gitgide çoğalması ne yazık ki kanserin yayılımını önleyemiyor. Ancak coşturucu haber yeniden bilim dünyasından geldi. Dünyada en sık kullanılan geçici doğum hakimiyet usullerinden biri olan spiralin yalnızca istenmeyen hamilelikleri önlemekle kalmadığı, rahim ağzı kanserini de önlediği ortaya çıktı.

Yüzde 30 daha az tutuluyorlar

Bayan Hastalıkları Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Op. Dr. Betül Görgen, bu ehemmiyetli bilimsel bulgu hakkında bilgiler verdi. “Spiral kullananlar, hiç kullanmayan bayanlara göre, yüzde 30 daha az rahim ağzı kanserini tutuluyor. Çok iyi öğreniyoruz ki, kanser evveli lezyonların kaynaklandığı bölge rahim ağzı kanalında yer alan “transformasyon” bölgesidir. HPV enfeksiyonlarının niyet seçtiği bu bölge aynı zamanda hücreler yoluyla oluşan bağışıklık cevabı için de ehemmiyet taşımaktadır. Spiralin yerleştirilmesi esnasında bu bölgeye yapılan teşebbüs, buradaki hücreleri uyarmakta ve onların tepki vermesini sağlamaktadır. Başka Bir Deyişle operasyon esnasında oluşan doku travması, buradaki bağışıklık sistemini uyararak, saldırıya kaldırmaktadır. Oluşan bu immun cevap da HPV enfeksiyonunu ve kanser evveli lezyonları arınmaktadır. Spiralin aralıksızında oluşan lıkal mukozal enfeksiyon ve burda büyüyen ufak iltihabi adacıklar sayesinde de bu gözetici tesir devam etmektedir.

Spiralin önleyici tesiri

İnvaziv saldırgan rahim ağzı kanseri, rahim içi taşıt spiral kullananlarda 1/3 oranında daha az görülüyor. Bu gidişat, özellikle kumpaslı kanser taraması yaptıramayan, az gelişmiş ve uzman hekime erişme ihtimalinin hudutlu olduğu insanların yaşadığı bölgeler ve ülkeler için çok ama çok bereketli bir tesir.”