Grip aşısı yaptırmalı mı yaptırmamalı mı

Grip aşısı yaptırmalı mı yaptırmamalı mı

Okan Üniversitesi Sağlık Kurumu Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Prof. Dr. Taner Yavuz, neden grip aşısı olmalıyız diyenlere şu biçimde yanıt verdi:

“Grip aşısı gribe tutulma tehlikesini eksilterek grip olsak da hastalığı hafif geçirmemize imkân sağlar. Grip aşısı kalp krizi tehlikesini yarı yarıya düşürür. Grip bedende akut enflamasyona neden olur, koroner damarlardaki aterosklerotik plakların stabilizasyonunu bozabilir ve bu gidişat pıhtı yaradılışını basitleştirerek kalp krizine yol açabilir. Grip aşısı yaptırmak kalp krizinin önlenmesinde en az sigarayı vazgeçmek ve kolestrol ilaçları kullanmak kadar tesirlidir. Kalp krizinin önlenmesinde genel teklifler şunlardır; sigara içilmemesi, sıhhatli beslenme, egzersiz, stresin eksiltilmesi, kalp krizi tehlikesini artıran diyabet gibi hastalıkların hakimiyeti, bazı hastalarda da aspirin kullanımıdır. Ayrıca kalp hastalarına kalp krizinden korunmada grip aşısı önerilmeli ve bunun ehemmiyeti vurgulanmalıdır. Yapılan çalışmalarda kalp eksikliği, doğumsal kalp hastalığı ve kapak hastalığı olanlarda aşı yapıldığı takdirde grip sebebiyle sağlık kurumuna yatırılma ve vefat oranının ehemmiyetli miktarda eksildiği gösterilmiştir. Aşı yaptırmamız gidişatında kendimizin yanı gizeme etrafımızda bulunan ve hastalığı ağır geçirme tehlikeyi olan minik çocukları, kalp hastalarını, akciğer hastalarını ve yaşlı yakınlarımızı da gribe karşı gözetmiş oluruz.”

aşı

Grip nasıl önlenir

Grip aşısı gripten korunmada en tesirli ve tehlikesiz usuldür. Amerikan Hastalık Hakimiyet ve Korunma Merkezi ve Amerikan Pediatri Yüksekokulu 6 aydan büyük tüm fertlere her sene grip aşısı yapılmasını önermektedir. Gripte korunmada başka genel tekliflerde bulunmaktadır. Bunlar sırasıyla; gripli insanlardan uzak durmak, grip salgını başladığında aşısız iseniz kalabalıktan uzak durmak, elleri sık yıkamak ve surattan uzak yakalamaktır. Grip olduğunuzu düşündüğünüzde hemen hekiminize başvuru ederek erken rehabilitasyonla hastalığın uzun sürmesi önlenebilir.

grip

Kimler kesinlikle grip aşısı olmalıdır

– Hamileler

– 5 yaşından minik çocuklar aşı 6 ay üzerindeki çocuklara yapılabilir

– 50 yaşın üzerindekiler

– Kronik hastalığı olanlar Özellikle kalp hastaları, kronik akciğer ve böbrek hastaları, diyabetikler vb.

– Bakım konutlarında yaşayanlar

– Yüksek tehlikeli hastalarla beraber yaşayanlar ve sıhhat hizmeti sunanlar

gebe

Hamileler neden grip aşısı olmalıdır

Hamilelerin grip hastalığını ağır geçirme ve sağlık kurumuna yatırılma oranı akranlarından 4 kat daha fazladır. Bu sebeple tüm hamileler ve grip sezonunda gebelik tasarlayan tüm bayanlar aşı olmalıdır. Aşı yapılan hamilenin bebeği de 6 ay vakitle ve en az %50 oranda gripten korunmaktadır. Hamileye aşı yapılması bir taşla iki kuş vurarak hem anneyi hem de bebeği gripten gözetir.

Grip aşısı ne zaman yapılmalıdır

Ülkemizde grip sezonu Aralık ayında başlar ve Nisan ayına kadar devam eder. Aşı için en uygun zaman Ekim-Kasım aylarıdır. Çocuklar 9 yaşın altında ve ilk defa aşı oluyorsa 4 hafta arayla 2 doz aşı yapılmalıdır. Bu sebeple ilk aşı en geç ekim aynın son haftalarında yapılmalıdır.

aşı

Grip aşısı grip yapar mı

Prof. Dr. Taner Yavuz, “Günümüzde en yaygın kullanılan aşı kasa yapılan inaktif grip aşısıdır. Aşıda kullanılan virüsün proteinleri bağışıklık oluştururlar. Bu proteinler grip yapacak özellik taşımamaktadır. Öteki bir ifadeyle grip aşısı grip yapmaz. Ancak aşı yerinde hassasiyet, seyrek de hafif ateş ve sırtta adale sızısı oluşturabilir. Grip aşısındaki yumurta proteini, alerjik tepkin yapamayacak kadar minik ölçüdedir. Daha Önceki görüşün aksine yapılan çalışmaların ışığında yumurta alerjisi olanlarda grip aşısı önerilmektedir” dedi.

Grip aşısının netlikle yapılmaması gereken gidişatlar nedir

Günümüzde en yaygın kullanılan aşı kasa yapılan inaktif aşıdır. Netlikle aşı yapılmaması gereken gidişatlar;

– Grip aşısına bağlı daha evvel gelişmiş riskli alerjik tepkin anaflaksi

– Orta ya da ağır şiddette hastalık gidişatında aşının yan tesirleriyle mevcut hastalığın belirtilerin karıştırmamak için iyileşme beklenmelidir.

– Grip aşısından sonraki ilk 6 hafta içinde Guillain-Barre belirtiyi denilen nörolojk bir hastalık geçirmiş olmak.

Sıhhatli bir doğum için 5 ihtar

Sıhhatli bir doğum için 5 ihtar

Günümüz anne adaylarının ehemmiyetli bir kısmı gebeliğini tasarlıyor. Tasarılı hamileliğin hem anne hem de bebek için büyük avantajları bulunuyor. Zira bebek sahibi olmak isteyen anne adayının kan bedellerinden, hamileliği ve bebeğin sıhhatini tehlikeye sokabilecek meseleleri evvelden tanımlanabiliyor. Üstelik sıhhatli bir hamilelik yaradılışı için uyulması gereken kaideler de listeye ilave edilmiş oluyor. Memorial Diyarbakır Sağlık Kurumu Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Op. Dr. Ezgi Roza Gül; hamilelik evveli, hamilelik yarıyılında ve doğum sonrasında, anne ve bebek sıhhati için dikkat edilmesi gereken vitamin kıymetleri hakkında bilgi verdi.

folik asit

1 – Hamilelikten 1 ay evvel ve hamileliğin ilk 3 ayında folik asit dayanağı

Folik asit, anne karnındaki bebeğin beyin, omurilik ya da omurgasında rastgele bir mesele oluşmasını ve yüksek tehlikeli hasta gruplarında ise bu meselelerin yineleme tehlikesini eksiltme özelliğine sahiptir. Bu sebeple hamile kalmadan evvel ve hamileliğin ilk 3 ayında, günde 0,4 mg. folik asit alınması önerilir. Sonradan beyin ve omuriliği oluşturacak olan noral tüpün kapanması, hamileliğin 26-28’inci günlerinde hakikatleştiği için hamilelik evveli folik asit yardımına başlanması ehemmiyetlidir.

d vitamini

2 – Hamilelik yarıyılı ile beraber D vitamini alımı başlamalı

D vitamini bağırsaklardan kalsiyum emilimini artıran ve kemik mineralizasyonu ile gelişmeyi uyaran bir vitamindir. Perhiz alımından sağlanan çoğu vitaminden değişik olarak D vitamini aynı zamanda güneş ışığına maruz kalmakla da birleşimlenir. D vitamini yetersizliği hamilelik yarıyılında da çok sık görülen bir problemdir. Bu sebeple hamilelik yarıyılının başından itibaren günde 1200 IU D vitamini dayanağı önerilir.

iyot

3 – Hamilelik ve emzirme yarıyılında iyot gereksinimi karşılanmalı

Anne karnında ve yenidoğan yarıyıllarında bebeğin asap sistemi gelişimi için iyot lüzumludur. Hamilelik ve emzirme yarıyılında çoğalan iyot ihtiyacı, yalnızca iyotlu tuz ile karşılanamaz. Dolayısıyla hamilelik ve emzirme yarıyılında, hekim hakimiyetinde günde 150 mg. iyot dayanağı alınmalıdır.

4 – Omega 3 göz ve beyin için zorunlu

Beden için zorunlu olan yağ asitlerinin kimileri bedende birleşimlenemez. Bu surattan beslenme yoluyla dışarıdan alınmaları gerekir. Bunlar Omega 3 ve Omega 6 yağ asitleridir. DHA ve EPA en ehemmiyetli Omega3 yağ asitleridir. Özellikle DHA fetüsün beyin ve ağ tabakanın gelişimi için koşuldur. DHE ve EPA’nın en ehemmiyetli gıdasal kaynağı ise balıktır. Hamileler, balık harcarken düşük cıva kapsayan somon, hamsi ve istavrit gibi balıklar seçim etmelidir.

Balık harcayamayan hamilelerin ise günlük 200-300 mg. DHA kapsayan balık yağı veya liken yağı dayanağı almaları önerilir. Omega 3 takviyeyi için seçilen balık yağının, balığın gövdesinden olanları seçim edilmelidir. Balığın karaciğerinden üretilmiş olan balık yağlarının özellikle hamileliğin ilk aylarında seçim edilmesi uygun değildir.

demir

5 – Demir yetersizliği kansızlığı rehabilitasyon edilmeli

Beden demiri, kanda oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerindeki hemoglobinin imali için kullanır. Demir yetersizliği kanda kansızlığa yol açar. Hamilelikte en sık görülen kansızlık, demir noksanlığından kaynaklanmaktadır. Anne adayının, hem kan hacmindeki çoğalış, hem de bebeğin gereksiniminden dolayı daha fazla demire gereksinimi vardır. Hamilelere, muayenehane kansızlık olmasa da günlük demir ihtiyacı göz önünde alınarak günde 30- 60 mg demir dayanağı önerilmelidir. Demir yetersizliği kansızlığı olan anne adayları, kansızlık meseleyi ortadan kalkana kadar günde 60-120 mg ek demir dayanağı almalıdır. C vitamini demir emilimini çoğaldırır. Demirden zengin yiyeceklerin ve demir yardımlarının C vitamini kapsayan gıdalarla portakal suyu, salata, alınması, emilime takviyeci olur. Çay, kahve, kalsiyumdan zengin gıdalar ise demir emilimini eksiltici özelliğe sahiptir.

Yatan virüsler uyanınca

Yatan virüsler uyanınca

Virüs yoluyla bulaşan bir hastalık olan “Zona” mevzusunda Türk Cildiye Derneği idare heyeti abonesi Dr. Sema Karaoğlu söylemeler yaptı. “Rehabilitasyonda ilk 2-3 gün çok bedellidir. Daha sonra yapılan rehabilitasyonlar hastalığın olağan seyrini etkilemez” diyen Dr. Karaoğlu hastalığın tanı ve rehabilitasyon usulleri mevzusunda kıymetli bilgiler paylaştı.

Batma, yanma ve sızı ile başlar

Zona, virüslerle bulaşan bir infeksiyon hastalığıdır. Ulus arasında gece yanığı/ kuşak hastalığı olarak da öğrenilir. Bedenimizin sağ ya da sol tarafında sadece bir tarafta, daha çok gövde ve baş kısmında olmak üzere her alanda görülebilir. Hastalığın oluşacağı bölgede evvel hafif batma, yanma hissi ve sızı ile başlar. Ardından kızarık bir tabanda içi akışkan dolu kabarcıklar halinde devam eder. Zona lezyonları bir ip üzerine dizilmiş gibidir.

Asap sisteminde uykuya uyuyan virüsler uyanınca

Şahsın Zona olabilmesi için çocukluğunda suçiçeği geçirmiş olması lüzumludur. Zona ile suçiçeğini yapan mikrop aynı mikroptur. Çocukluk çağında suçiçeği geçirildikten sonra virüsler omurgamızın sağ ve sol iki tarafında yer alan asap köklerimize yerleşir orada uykuya uyur. İleride bir zamanda beden mukavemetimiz düştüğünde, tekerrür hastalık oluşturmak için asap kökünün birinden uyanıp tenin yüzeyine kadar, asap süresince, asabı de tahriş ederek tene kadar erişirler. Hasta,o asabın dağılım alanında, evvel sızı sezmeye başlar. Daha sonra tende kızarıklık ve sulu yaralar görülür. Bu yarıyıl hastalığın rahatça tanı konulabildiği yarıyıldır.

Yeis ve stres

Zona özellikle yaşlı ve bağışıklık sistemi zayıflamış şahıslarda görülmekle birlikte, her yaşta görülebilir. Hamileliğin son 3 ayında suçiçeği geçiren annelerin çocuklarında Zona olabilir veya bebekken suçiçeği geçirenler 10 yaş evvelinde Zona olabilirler.

Yeis, kasvet, fazla stres, vücutsal bitkinlikler, ateşli hastalıklar, güneş yanıkları, travma, operasyonlar, beden mukavemetini düşüren başka hastalıklar HIV, lösemi, lenfoma ve bazı kanserler vs, beden mukavemetini düşüren ilaçların kullanımı zonayı hazırlayabilir.

Berişici değil

Zona lezyonları sulu halde iken Zona lezyonları ile temas eden ve suçiçeği çıkarmamış şahıslara suçiçeği bulaşabilir. Şahıs şayet suçiçeği geçirmemişse suçiçeği hastalığı bulaşmış olur.

Zona, asap kökünden çıkıp asabı imha ederek tene eriştiği için, o asabın duyarlandırdığı alanda sızı yapar. Hastalık ten lezyonlarının görülmesinden takribî bir hafta evvel kuşak stilinde sızı ile başlar. Çocuklarda bu yarıyıl çok görülmez. Sızı bazen yanma ve batma biçiminde, bazen kaşıntı, karıncalanma biçiminde, bazen çok şiddetli sızı şeklindedir.Daha sonra döküntüler başlar, hatta bazen o bölgeye sızı kesici süren hastalar döküntüler çıkınca kremin allerji yaptığını düşünüp hekime allerji şikayeti ile müracaat etirler. Döküntüler hafif kızarık bir ten üzerinde sulu sulu tanecikler biçiminde başlar ve asabın dağılım alanını izler, 10 gün içinde de kuruyup siyahlaşarak iyileşir, bazen iz vazgeçer. Sızı bazen, özellikleyaşlı ve/veya bağışıklık sistemi düşük hastalarda çok şiddetlidir. Çok sık olmamakla birlikte bu sızılar zona iyileştikten sonra da devam edebilir, bazen bir seneye kadar uzayan sızılı yarıyıllar olur.

Rehabilitasyonda ilk 3 gün ehemmiyetli

Zonalı hastaya tanı konulduktan sonra, süratle rehabilitasyona başlanır. Hastada kesinlikle altta uyuyan bir neden olup olmadığı incelenir. Zona rehabilitasyon edilse de edilmese de lezyonların vasati 3 haftada geçtiği bir viral hastalıktır. Ancak rehabilitasyonda ilk 2-3 gün çok bedellidir. Virüslere karşı yapılan rehabilitasyonlar bu yarıyılda tesirlidir. Daha sonra yapılan rehabilitasyonlar hastalığın olağan seyrini etkilemez. Tanı konulur konulmaz rehabilitasyona başlanması hastanın hem daha hafiflemesini, hem daha acele iyileşmesini, hem de karmaşıklıklardan korunmasını sağlar. Rehabilitasyonda virüslere karşı ilaçlar, B vitaminleri, yerel pansumanlar, kremler ve sızı kesiciler kullanılır.