Titizlik bu hastalığa yol açıyor

Titizlik bu hastalığa yol açıyor

Yaşamımız çağdaş dünyanın nimetleriyle çevrelenmeye devam ediyor. Uslu binalar, büyüyen teknolojiyle beraber hiç kuşku yok ki hayatımız da giderek basitleşiyor. Madalyonun bu tarafı gülümserken, öbür tarafında ise çağdaş hayatın sağlımız üzerindeki negatif tesirleri yer alıyor. Hastalıklar yaygınlaşıyor, çeşitleniyor… Son senelerde ismini sık dinlediğimiz meselelerden biri olan fibromiyalji de çağdaşlaşmayla beraber görülme sürati çoğalan hastalıklardan biri. Acıbadem Taksim Sağlık Kurumu Fizik Rehabilitasyon Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Ferda Özdemir, fibromiyaljinin alıngan yapılı, mükemmeliyetçi, çok titiz şahısların hastalığı olduğunu söylüyor.

Ekonomiyi, iş yaşamını ve yevmiye hayatı negatif etkileyen ve “çağın hastalığı” olarak belirlenen fibromiyalji dünya popülasyonunun yüzde 3-6 sını etkileyecek kadar yaygın bir mesele. Ancak hastalık tek bir şikayetten ziyade, yaygın adale sızıları, baş sızısı, bitkinlik, yorgunluk, halsizlik, uyku kumpassızlıkları, depresif saldırılar ve bazen de spastik kolit denilen bir hayli problemin eşlik ettiği genel bir belirti olarak belirleniyor. Amerika’da yapılan istatistiklere göre, fibromiyalji iş eforu kaybına yol açtığı için, maliyeti azami hastalıklar sıralamasında, kalp hastalıklarının ardından ikinci sırada bulunuyor

Titiz ve alıngan yapılıysanız dikkat!

Fibromiyalji belirtisinin neden büyüdüğü bütün olarak öğrenilemiyor. Yapılan araştırmalarda; uyku bozukluğu, sızı idrak etme bozukluğu, santral asap sisteminde nörotransmitter denilen maddelerin balanssızlığı, asap sistemi ve hormonal sistem bozukluğu, adale ve adale işlevlerinin bozukluğu, sempatik sistemin fazla çalışması gibi bir hayli sualin etmen olabileceği düşünülüyor. Ancak bu belirtiyi yaşayan şahısların bazı ortak karakteristik özellikleri bulunuyor. Hassas yapılı, her şeyden ivedi etkilenen, kendilerinden temennileri yüksek olan, mükemmeliyetçi, çok titiz ve duygu gidişatları çok ivedi değişen şahısların hastalığıdır. Bu şahısların stresli zamanlarında olasılığı da çok yüksektir.

Hem hasta hem de yakınlarının eğitimi

Kronik hastalıkların tümünde olduğu gibi fibromiyalji rehabilitasyonunun merkezinde de hastanın kendisi yer alıyor. Bu sebeple tesirli neticelere erişebilmek için öncelikle hastanın ve yakınlarının bilgilendirilmesi ve eğitimi gerekiyor. Son senelerde yurt dışında ve ülkemizde hasta ve etrafının eğitimi emeliyle teorik ve egzersiz uygulamalarını içeren “Fibromiyalji Mektebi” ismiyle anılan eğitim programları rehabilitasyon galibiyetinin daha da kalıcı neticelere erişmesine destekçi oluyor.

Yeni geliştirilen casuslarla aktif ilaç rehabilitasyonu

Fibromiyalji belirtisinde ilaç rehabilitasyonunda; genellikle adale rahatlatıcılar, sızı kesiciler, antidepresanlar, uyku tertip edici ilaçlar, mineral ve antioksidan vitaminler uygulanıyor. Prof. Dr. Ferda Özdemir, son senelerde gabapentin türevlerinin yer aldığı ilaçlardan da aktif neticeler alınabildiğini anımsatıyor. Ayrıca bir hayli ilacın fibromiyalji rehabilitasyonunda sınandığı kimilerinin galibiyetli olduğu öğreniliyor.

Fizik rehabilitasyon uygulamaları

Hastalığın rehabilitasyonunda fizik rehabilitasyon uygulamalarının ehemmiyetli bir yeri bulunuyor. Sıcak kutular, derin ısıtıcılar ve sızı kesici özelliği olan elektriksel akımlar ile pozitif neticeler alınabiliyor. Fizik tedavinnin rutin uygulamaları arasına henüz girmemiş manyetik alan ve kriyoterapi gibi usullerin de fibromiyalji belirtisinde oldukça aktif neticeler veriyor.

Doğru ve kumpaslı egzersiz

Egzersiz, hem rehabilitasyonun, hem de korunmanın olmazsa olmaz unsurlarından biri olarak gösteriliyor. Egzersiz yapılmadığı takdirde hastalar öbür rehabilitasyonlardan hudutlu fayda görüyor. Rahatlama ve germe egzersizleri, eklem hareket sarihliği egzersizleri, pilates, yürüyüş, yüzme ve bisiklete binme seçim edilebilecek seçenekler arasında yer alıyor. Egzersiz programlarının hastaya göre ayarlanması da son derece ehemmiyet taşıyor. Ayrıca, tesirli neticeler alınabilmesi için haftada üç defa uygulamak gerekiyor.

Suyun iyileştirici eforu

Fibromiyalji belirtisinde kaplıca rehabilitasyonu, gerek civarın değiştirilmesi gerekse suyun sıcaklık, mineral içeriği ve radyoaktivite gibi özellikleri sayesinde pozitif fayda sağlıyor. Suyla yapılan girdap banyoları, tazyikli duşlar bu katkıyı daha da güçlendiriyor. Kaplıcalardan pozitif tesir alınması için 21 seans sürdürülmesi öneriliyor.

Güneşsiz olmaz!

Gerek sunduğu sıcaklık, gerekse ultraviyole tesiri ile güneşlenme bir hayli hastada uzun süren gevşeme sağlıyor. Bu sebeple hastaların sızılarında, güneşlenme ve yüzme fırsatını buldukları yaz aylarında kış aylarına göre ehemmiyetli düzelmeler görülüyor. Yalnızca yaz aylarında değil, kış güneşi fırsatlarını da değerlendirmek ehemmiyet taşıyor.

Reflüye karşı alınması gereken 7 temkin

Reflüye karşı alınması gereken 7 temkin

Kimi zaman göğüs ortasında yanma, sızı, ağza acı su gelmesi kimi zaman da ses kısıklığı ve kuru öksürükle kendini gösterebilen reflü, en yaygın sindirim hastalıklarından biri olarak karşımıza çıkıyor. Her yaşta görülebilen ve giderek çoğalan bu hastalığın ortaya çıkmasında en büyük faktör, yanlış beslenme alışkanlıkları olarak gösteriliyor. Reflü rehabilitasyon edilmediğinde hayat niteliğini düşürüp, iş yaşamını negatif etkilemekle kalmıyor, yemek borusuna hasar verip kansere giden yolu dahi açabiliyor. Memorial Ankara Sağlık Kurumu Gastroenteroloji Bölümü’nden Doç. Dr. Musa Aydınlı, reflü ve rehabilitasyonu hakkında bilgi verdi.

Yemek yiyememekten kansere kadar pek çok neticeyle karşılaşılabilir

Mide suyu; asit, mide enzimleri ile bazen safra kapsar ki bunlar eritici ve devirici tesirlere sahiptir. Yenilen yemekler bu sayede hazmedilir. Bunu yaparken sindirim uzuvlarımız mide suyundan kendilerini gözetmek zorundadır ve bunun için de faal korunma sistemlerine sahiptir. Ancak korunma sistemlerinin eksik kalması vaziyetinde reflü hastalığı ortaya çıkar. Balanssız ve kumpassız beslenme, kiloluluk, sigara, içki, stres vb. etkenler korunma sitemlerini negatif tesirler. Mide suyu zamanla yemek borusunun içini döşeyen dokuyu yaralar ve asit özgür asap uçlarına erişir. Bu da sızı gibi yakınmaların ortaya çıkmasına neden olur. Hastalık göz arkasını edilir ve hakimiyet altına alınmaz ise sızı ve yanmanın ötesinde riskli ebatlara erişebileceği unutulmamalıdır.

Bazen hasta kalp krizi geçirdiğini dahi sanabiliyor

Yemeklerden sonra olan bazen gece uykudan uyandırabilen göğüs ortasında yanma ve sızı, ağıza acı su gelmesi bu hastalığın tipik yakınmalarıdır. Sızılar bazen o kadar çok şiddetli olabilir ki hasta kalp krizi geçirdiğini dahi sanabilir. Mide suyu ve besinler boğaza, hatta ağza kadar erişebilir. Bu vaziyette boğaz sızısı, ses kısıklığı, öksürük, ağız kokusu ve özellikle çocuklarda ağız-diş meselelerine neden olabilir. Öte yandan hastalığın ender de olsa tipik yakınmalara yol açmadan kanama, yemek borusunda darlık veya kanser ile karşımıza çıkabileceği de unutulmamalıdır.

Reflüden korunmak için teklifler

1 Balanslı, kumpaslı ve sıhhatli beslenme en ehemmiyetlisidir. Natürel mahsuller seçim edilmelidir. Öğün saatleri kumpaslı olmalı, öğünler sıçranmamalı, akşam öğünleri azıcık hafif olmalı ve geç saatlere kalmamalıdır.

2 Yemekten sonraki 3 saat içinde uzanıp uyunmamalı, uyumadan evvel midemizin yediklerimizi sindirmesi için beklenmelidir. Geç saatlerde, yatmadan evvel atıştırma yapılmamalıdır, uyumadan evvel kesinlikle midenin boş olması zorunludur.

3 Gereksinimimizden fazla yemek yemekten, güç sindirilecek, yağlı, etli ağır yemeklerden, kızartma, hamur işi ve mayalı besinlerden uzak durulmalıdır. Gaz yapacak baklagiller, sebzeler ve meyveler kararınca harcanmalıdır.

4 Hazır ve katkılı besinler, asitli gazlı meşrubatlar, fazla acı, turşu, tuzlu, baharatlı, soslu besinlerden uzak durulmalıdır. Çikolata, kahve, sıcak meşrubatların çok sıcak içilmesi reflüyü çoğaldırır.

5 Orta uzun vadede fazla kiloların verilmesi, kiloluluk ile gayret, egzersizin çoğaldırılması, gerekirse bu mevzuda uzmanlardan takviye alınması ehemmiyetlidir.

6 Sigara ve içkiden sakınılmalıdır.

7 Stres, fazla bitkinlik, gerginlik ve uykusuzluktan sakınılmalıdır