İki haftadan uzun zamandır öksürüyor musunuz

İki haftadan uzun zamandır öksürüyor musunuz

Uzun süren öksürük tüm dünyada hemen her yaşta en sık hekime müracaat nedenlerinden birini oluşturuyor. Tek başına bir hastalık olmayan öksürük, bedenin korunma refleksi olarak belirlenen klasik bir vaziyet olarak kabul ediliyor. Ancak öksürük iki haftadan uzun sürüyorsa ve gece uyku niteliği, iş, mektep yaşamıyla beraber hayat niteliğini bozacak noktaya eriştiyse artık dikkate alınması gerekiyor. İnatçı ve zamansız yaşanan öksürüklerin bedenin korunma mekanizmasını da bozduğunu söyleyen Acıbadem Taksim Sağlık Kurumu Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Öner Dikensoy, bu ehemmiyetli semptomun bazı ciddi hastalıkların ilk bulgusu olabileceğine dikkat sürüklüyor. Erken tanı alıp rehabilitasyon edilmeyen öksürüğün inatçı bir biçimde kalıcı hale gelmesi gidişatında, altta uyuyan hastalık ne olursa olsun bu vaziyete başka meseleler de dahil olabiliyor. Bununla beraber sigara içenler ya da sık üst solunum yolu enfeksiyonu geçirenler öksürüğün bu gidişatlardan kaynaklandığını düşünerek tanıda gecikmelere neden olabiliyor. Prof. Dr. Öner Dikensoy, geçmeyen öksürüğün sebebine göre seyri ve tipinin de değişebildiğini belirterek uzun süren öksürükte altta uyuyan mümkün sebeplerini sıraladı.

öksürük

Üst solunum yolu enfeksiyonları

Burunda geniz akıntısına yol açan sinüzitten daha kolay bir nezleye kadar her türlü üst solunum yolu problemi öksürüğü neden olabiliyor. Hastaların daha çok kuru öksürükten şikayeti ettiği bu vaziyet özellikle kış aylarında çoğalış gösteriyor. Uzun sürdüğü zaman tabloya, gastro-özefajiyal reflü ya da farenjitin dahil olup olmadığının incelenmesi gerekiyor.

Astım

Kronik öksürüğün en yaygın üç sebebinden birini astım oluşturuyor. Soluk darlığı, hırıltılı solunum, göğüste sıkışma hissi gibi şikayetlerin de ilave edildiği kuru öksürüğün geceleri ve egzersiz sırasında çoğaldığı kollanıyor.

Bronşit

Kendini geçmeyen öksürükle muhakkak eden hastalıklardan birini de bronşit oluşturuyor. Akut bronşitte kuru öksürük görülürken hastalığın ilerlemesiyle balgamlı hale gelebiliyor. Özellikle kış aylarında sıklıkla tutuşan kronik bronşitte ise balgamla beraber görülen öksürüğün senenin en az üç ayı devam etmesinden şikayet ediliyor. Sigara içenlerin büyük çoğunluğunda kronik bronşit ortaya çıkıyor.

hasta

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı KOAH

Solunum yollarının zararlanması sebebiyle solunumu güçleştiren ilerleyici bir hastalık olan KOAH, kronikleşen öksürüğün en ciddi mesullerinden biri. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Öner Dikensoy’a göre “Geceleri daha makûs bir hal alan öksürük, yemek yerken ya da konuşurken bile yaşanabiliyor. Özellikle sigara kullanan şahıslarda öksürüğe, bitkinlik ve soluk darlığının ilave edilmesi gidişatında KOAH’ın incelenmesi gerekiyor” diyor.

Akciğer kanseri

Öksürük gerçeğinde akciğer kanserinin ilk bulguları arasında yer alıyor. Ancak uzun süren öksürük her zaman akciğer kanserini akla getirmiyor. Özellikle sigara içen 40 yaş üstü olan şahısların hele bir de ailede kanser öyküsü veya sık ışınıma maruz kalmak gibi bir öyküsü varsa uzun süren öksürükleri olması gidişatında kesinlikle bu doğrultudan da değerlendirilmesi gerekiyor. Prof. Dr. Öner Dikensoy bu gruba giren şahısların senede bir kere hakimiyet emelli akciğer grafisi sürükletmelerini önerdi.

hasta

Gastroözofageal reflü

Her zaman gastroenteroloğun teşhis edebileceği ebatta hengameli olmasa da öksürüğün reflünün de ilk bulgularından biri olabildiğini söyleyen Prof. Dr. Öner Dikensoy, “Misalin reflünün en tipik bulguları olan, mide ekşimesi, yanma, mide asidinin ağıza gelmesi gibi semptomlar bu hastalarda çok seyrek ortaya çıkıyor. Yaşanan reflünün şahsiyeti de değişiyor. Öksürme dolayısıyla karın içi tazyikin çoğalmasına bağlı mide ile yemek borusu arasındaki kapakçık hafifliyor ve yukarıya doğru asit kaçmaları görülüyor. Bu sebeple yemek borusunun da alt ucundaki öksürük reseptörlerinin bulunduğu alan tahriş oluyor ve aralıksız kuru bir öksürük yaşanıyor” dedi. Dolayısıyla uzun süren öksürüklerde ayırıcı tanıda dikkatli olmak gerekiyor.

İnatçı öksürük yaşlılarda kemik kırılmasına neden olabiliyor

Rehabilitasyon edilmeyen inatçı öksürük özellikle yaşlı şahıslarda adale sızılarından kemik kırıklarına kadar bir hayli problemin de yaşanmasına neden olabiliyor. Prof. Dr. Öner Dikensoy, “Aralıksız ve şiddetli öksürüklerde adaleler ve kaburga da kullanıldığı için, ortaya çıkan şiddetli tazyike bağlı olarak özellikle yaşlı şahıslarda kaburga kırıkları ortaya çıkabiliyor. Bu denli şiddetli netice yaşamayanlarda ise sıklıkla görülen adale sızılarından dolayı hasta kasvet yaşayabiliyor. Ayrıca şiddetli öksürüğe bağlı idrar kaçırma da yaşanabiliyor. Hatta bazı şahıslarda bayılma saldırıları dahi olabiliyor” biçiminde konuştu.

Reflü kabusunuz olmasın

Reflü kabusunuz olmasın

Baharatlı yemekler, çikolata ve taze bunalmış meyve suyu tüketimi sonrası, midenizden boğazınıza doğru yanma mı oluşuyor? Ses kısıklığı, boğaz sızısı ve kronik öksürük meseleleriniz mi var? Şayet bu suallerin cevabı “evet” ise cemiyette her 100 şahıstan 20’sini etkileyen reflü meseleyi ile karşı karşıyasınız demektir. Reflü ile yaşamak sadece hayat niteliğini düşürmez, ülser ve yemek borusu kanseri gibi ehemmiyetli problemleri de birliktesi getirebilir. Reflü şikayetlerini an aza indirmek ise hayat tarzınızı değiştiren kolay ihtiyatlar ve sıhhatli beslenme alışkanlıkları ile olasıdır. Memorial Dicle Sağlık Kurumu Gastroenteroloji Bölümü’nden Uz. Dr. Remzi Beştaş, reflü sebepleri ve rehabilitasyonu hakkında bilgi verdi.

Kronik öksürük ve ses kısıklığına dikkat

Mideden boğaza doğru dağılan ve daha ziyade yemekten sonra oluşan yanma, reflünün en sık görülen bulgusudur. Bunu, mide içeriğinin ağza gelmesi ve yutma eforluğu gibi bulgular takip eder. Bazı hastalarda; sızılı yutkunma, geğirti, hıçkırık, bulantı ve kusma gibi şikayetler de nadide olarak görülebilir. Reflü sadece yemek borusu, mide ve bağırsak sistemi değil, bunların dışındaki uzuv ve sistemlerde de bazı bulgular ile kendini gösterebilir. Göğüs sızısı, astım eşi belirtiler, boğaz sızısı, ses kısıklığı, kronik öksürük ve diş çürükleri de reflüye bağlı olarak büyüyebilir.

Baharat ve salça şikayetleri artırır

Reflü meseleyi yaşayan hastalarda, özellikle baharatlı besinler, yağlı ve salçalı yemekler, çikolata, taze bunalmış meyve suları harcandığında şikayetler apaçık bir çoğalış gösterir. Bunların yanında çay ve kahve tüketimi de hastaya rahatsızlık verir. Reflü bulguları özellikle fazla kilolu ve obezite meseleyi olan hastalarda daha apaçıktır, kilo probleminin obezitenin ehemmiyetli bir sebebi olduğu da unutulmamalıdır. Reflü şikayetleri yaşayan şahısların kilo verdiklerinde, bu sualin ehemmiyetli miktarda eksildiği görülmüştür.

Ehemmiyetli sıhhat meselelerine neden olabilir

Bayağı reflü bulguları, hastanın reflü olma tanısını güçlendirir. Daha rasyonel belirtilerin, endoskopik analizle ve 24 saat zamanla yemek borusuna gelen mide asidinin bir aygıt takviyesiyle ölçülmesi ile reflü olup olmadığı tanımlanabilir. Reflü tanısı konulduktan sonra hastaya uygun rehabilitasyon usulleri uygulanarak rehabilitasyon edilmelidir. Hastalığın hakimiyet altına alınmadığı ve ilerlediği gidişatlarda ehemmiyetli sıhhat meseleleri ortaya çıkabilir. Reflüye bağlı kanama, ülser, yemek borusunda delinme veya darlık büyüyebilir. Reflünün en korkulan karmaşıklığı kanserdir. “Barrettözofagus” denilen hücresel bir mutasyon buna taban hazırlar. Bu hastalarda senelik kanser büyüme sıklığı ise %0,5 ortamındadır. Dolayısıyla kanser çok sık tesadüfülen bir gidişat olmasa da hastalık kesinlikle rehabilitasyon edilmeli, şikayetler hakimiyet altına alınmalıdır.

Reflü rehabilitasyonunda hayat tarzı farklılıkları ehemmiyetli

Hayat tarzında farklılık her reflü hastasına önerilmelidir. Reflü hastaları öncelikle yaşam niteliğini yükselten ve şikayetlere eksilten kolay ihtiyatlar almalıdır. Misalin; yatak başının yükseltilmesi, sıkı ve dar giysilerden sakınılması, kilo hakimiyetinin sağlanması, yemekten hemen sonra ve 3 saat içinde yatmamak gibi. Reflü şikayetlerinin hakimiyet altına alınmasında perhiz farklılığı da çok ehemmiyetlidir. Hastaya özel bir perhiz programı uygulanmalı, porsiyonlar küçültülmeli, yağlı yemeklerden kaçınılmalı ve çikolata tüketimi eksiltilmelidir. Rehabilitasyonda en iyi cevap, asit baskılayıcı ilaçlar ve doku gözetici ilaçların kullanımı ile alınmaktadır. İlaç rehabilitasyonlarından netice alınamayan hastalarda cerrahi alternatif de uygulanmakta ve galibiyetli neticeler alınmaktadır.

Reflüye karşı alınması gereken 7 temkin

Reflüye karşı alınması gereken 7 temkin

Kimi zaman göğüs ortasında yanma, sızı, ağza acı su gelmesi kimi zaman da ses kısıklığı ve kuru öksürükle kendini gösterebilen reflü, en yaygın sindirim hastalıklarından biri olarak karşımıza çıkıyor. Her yaşta görülebilen ve giderek çoğalan bu hastalığın ortaya çıkmasında en büyük faktör, yanlış beslenme alışkanlıkları olarak gösteriliyor. Reflü rehabilitasyon edilmediğinde hayat niteliğini düşürüp, iş yaşamını negatif etkilemekle kalmıyor, yemek borusuna hasar verip kansere giden yolu dahi açabiliyor. Memorial Ankara Sağlık Kurumu Gastroenteroloji Bölümü’nden Doç. Dr. Musa Aydınlı, reflü ve rehabilitasyonu hakkında bilgi verdi.

Yemek yiyememekten kansere kadar pek çok neticeyle karşılaşılabilir

Mide suyu; asit, mide enzimleri ile bazen safra kapsar ki bunlar eritici ve devirici tesirlere sahiptir. Yenilen yemekler bu sayede hazmedilir. Bunu yaparken sindirim uzuvlarımız mide suyundan kendilerini gözetmek zorundadır ve bunun için de faal korunma sistemlerine sahiptir. Ancak korunma sistemlerinin eksik kalması vaziyetinde reflü hastalığı ortaya çıkar. Balanssız ve kumpassız beslenme, kiloluluk, sigara, içki, stres vb. etkenler korunma sitemlerini negatif tesirler. Mide suyu zamanla yemek borusunun içini döşeyen dokuyu yaralar ve asit özgür asap uçlarına erişir. Bu da sızı gibi yakınmaların ortaya çıkmasına neden olur. Hastalık göz arkasını edilir ve hakimiyet altına alınmaz ise sızı ve yanmanın ötesinde riskli ebatlara erişebileceği unutulmamalıdır.

Bazen hasta kalp krizi geçirdiğini dahi sanabiliyor

Yemeklerden sonra olan bazen gece uykudan uyandırabilen göğüs ortasında yanma ve sızı, ağıza acı su gelmesi bu hastalığın tipik yakınmalarıdır. Sızılar bazen o kadar çok şiddetli olabilir ki hasta kalp krizi geçirdiğini dahi sanabilir. Mide suyu ve besinler boğaza, hatta ağza kadar erişebilir. Bu vaziyette boğaz sızısı, ses kısıklığı, öksürük, ağız kokusu ve özellikle çocuklarda ağız-diş meselelerine neden olabilir. Öte yandan hastalığın ender de olsa tipik yakınmalara yol açmadan kanama, yemek borusunda darlık veya kanser ile karşımıza çıkabileceği de unutulmamalıdır.

Reflüden korunmak için teklifler

1 Balanslı, kumpaslı ve sıhhatli beslenme en ehemmiyetlisidir. Natürel mahsuller seçim edilmelidir. Öğün saatleri kumpaslı olmalı, öğünler sıçranmamalı, akşam öğünleri azıcık hafif olmalı ve geç saatlere kalmamalıdır.

2 Yemekten sonraki 3 saat içinde uzanıp uyunmamalı, uyumadan evvel midemizin yediklerimizi sindirmesi için beklenmelidir. Geç saatlerde, yatmadan evvel atıştırma yapılmamalıdır, uyumadan evvel kesinlikle midenin boş olması zorunludur.

3 Gereksinimimizden fazla yemek yemekten, güç sindirilecek, yağlı, etli ağır yemeklerden, kızartma, hamur işi ve mayalı besinlerden uzak durulmalıdır. Gaz yapacak baklagiller, sebzeler ve meyveler kararınca harcanmalıdır.

4 Hazır ve katkılı besinler, asitli gazlı meşrubatlar, fazla acı, turşu, tuzlu, baharatlı, soslu besinlerden uzak durulmalıdır. Çikolata, kahve, sıcak meşrubatların çok sıcak içilmesi reflüyü çoğaldırır.

5 Orta uzun vadede fazla kiloların verilmesi, kiloluluk ile gayret, egzersizin çoğaldırılması, gerekirse bu mevzuda uzmanlardan takviye alınması ehemmiyetlidir.

6 Sigara ve içkiden sakınılmalıdır.

7 Stres, fazla bitkinlik, gerginlik ve uykusuzluktan sakınılmalıdır